ЗПЛРМ

Седатив и за на пазар – Нова Македонија 22.08.2011

Кај нас изгледа пиеме седатив за сé – поради проблеми на работа, семејни проблеми, доцнење на платата, несовесни комшии, изгубен натпревар, утната фризура… До кога решение за сé ќе биде апчето за смирување? Ќе дојдеме до тоа дереџе и за одење на пазар да пиеме седатив, за во случај да се покачиле цените

С екој ден по едно седативче. Вака Македонците мислат дека ги решаваат проблемите. Поради сиромаштијата, финансиските и социјалните проблеми се навлекуваат на апчиња за смирување и мислат дека така ќе ги средат и тековните, секојдневни предизвици. Зависни станаа и поради недисциплината на аптекарите, оти најголем дел од нив заборавија дека учеле за да помагаат со лекови. Така, продаваа седативи без лекарска препорака само за да ја зголемат заработката. Денес, иако аптекарите се подисциплинирани, седативите пак може да се купат без рецепт. Стар проблем, многупати дискутиран, но уште системски нерешен. Зошто, освен матичните лекари, никој ништо не презема? Што е позначајно, да се реши општата зависност или да се одржи ќарот на фармацевтите?

Граѓаните не можат без седативи, па годишно се трошат по речиси 10 милиони евра на терапија за смирување. Лани продажбата на ваква терапија се зголемила за пет проценти во споредба со една година претходно. За пет проценти пораснала набавката на седативи со сини картони и во првиот квартал од годината, во споредба со истиот период лани. Така, во првите четири месеци матичните лекари напишале рецепти за 497.984 кутичиња „дијазепам“, „бромазепам“, „алпразолам“, „флуразепам“ и „золпидем“. Колку сами си купиле засега нема податок.

Од Бирото за лекови велат дека употребата на седативи најмногу пораснала од 1991 до 1994 година. Овој податок, но и лекарите укажуваат на тоа дека голтањето средства за смирување се зачестило поради стравовите, но и социјалната несигурност, финансиските проблеми, кои кај многумина почнаа со распадот на големите фирми. Оттогаш, па досега смирувањето со седативи не запира. Така, сега два милиони народ годишно пијат по 9,8 милиони евра во седативи.

Најголем дел од таблетите за смирување може да се најдат за цена од 25 до 100 денари, а во едно кутивче најчесто има по 30 апчиња. Ако потрошувачката во пари се подели со бројот на жители, грубата математика покажува дека просечно еден жител или секој од нас пие по 4,9 евра или околу 300 денари во апчиња за смирување годишно. За тие пари може да си купат 12 кутивчиња седативи или да испијат 360 таблети годишно, по едно дневно. Изгледа како со седативи да се клукаме повеќе отколку што пиеме витамин Це. Се разбира, овие апчиња се продаваат во различни дози и со различни цени и не ги пијат сите. Но математиката укажува на тоа дека со нив се трујат многумина од нас.

Тој факт не е ни чуден ако се земе предвид дека до пред година и пол и дете можеше без проблем и без рецепт да купи апчиња за смирување во секоја аптека. Свеста на аптекарите беше на толку „високо ниво“ што за нив беше битно да се прави бизнис. Така фино си ја искористија нашата навика да ги решаваме работите по линија на помал отпор, па терапијата што може да предизвика зависност ја продаваа без проблем. Рака на срце и сега може да се најдат такви што ќе продадат седативи на пациент беа рецепт, а потоа сами го пишуваат.

Д руг проблем е што граѓаните се навлекле на терапија што сами си ја определиле, па сега се расправаат со лекарите што не сакаат да им даваат рецепти за неа. Колку сме си играле „сам свој лекар“ покажуваат податоци на Фондот за здравство. Во 2008 година матичните лекари издале 1.339.462 рецепти за лекови со дејство на централниот нервен систем. Наредната година, кога зајакнаа контролите околу издавањето лекови без рецепт, изгледа веднаш кај матичните лекари се појавиле и оние што сами се лекувале, си ги купувале апчињата без рецепт. Па, таа година матичните издале 2.188.210 рецепти за овие лекови на сино картонче, за во 2010 година бројот на рецепти да порасне на 2.290.966. Психијатрите одамна предупредуваат дека сиромаштијата и брзото живеење нагло го зголемуваат бројот на депримираните, а голем дел од нив се кријат.

Кај нас изгледа пиеме седатив за сé – поради проблеми на работа, семејни проблеми, доцнење на платата, несовесни комшии, изгубен натпревар, утната фризура… До кога решение за сé ќе биде апчето за смирување? Ќе дојдеме до тоа дереџе и за одење на пазар да пиеме седатив, за во случај да се покачиле цените. И зарем не треба да имаме на ум дека ако мајката заспива со лек за смирување, утре и детето тоа ќе го прави. Тоа побрзо ќе научи од постапките отколку од усните совети. Зарем не е конечно време системски да се решава зависноста?

Автор: Наташа Бошковска – Златкова